Sebze ve meyvelerin hasat edildiği ve tüketildiği gelişme durumları

 Sebze ve meyveleri farklı olgunluk evrelerinde tükettiğimizin farkında mısınız? bir kaç örnek vermek isterim:

• Kuşkonmazın sürgünlerini tüketiyoruz. Daha fazla dalında bırakırsak lifleniyor ve yenebilirliğini yitiriyor.
• Kereviz, marul ve ıspanağın yapraklarını tükettiğimizi biliyorsunuzdur. Bir diğer deyişle, bu bitkiler meyve ya da tohum oluturmadan dalından toplanıyor. Meyve vermesini beklersek yapraklar kartlaşıyor.
• Lahananın çiçek tomurcuklarını tüketiyoruz.
• Enginar, karnabahar ve brokkolinin çiçeklerini tüketiyoruz. 
• Yazlık kabak, turşuluk hıyar, taze fasulye, bamya ve tatlı mısırın ham meyvelerini tüketiyoruz. "Neden hammış" derseniz, meyveler olduğunda tohumlarından yeni bitki yetiştirilebilmesi gerekir. Oysa ki bu meyvelerdeki tohumların son derece yumuşak ve suludur. 
• Hıyar ve bektaşi üzümünü "hücre bölünmesi" evresinde hasat ederiz. "O da ne demek?"derseniz söyle açıklayabilirim: bitkinin tohum oluşturma süreci bir dizi adımdan oluşur. Kısaca isimlerini ard arda yazayım, zaten gözünüzde canlanacaktır: çiçeklenme, tozlanma, meyve tutumu, hücre bölünmesi, hücre büyümesi, tatlanma. Hücre bölünmesi adımının sonunda meyve aslında doku olarak yumuşak ama çok gevrek bir yapıdadır. bu gevrekliğin sebebi meyvenin hücrelerinin çok sıkışık bir şekilde dizilmiş olmasıdır. Hıyarın en önemli kalite kriterlerinden biri de gevrekliği değil midir zaten?
• Elma, armut, şeftali, kayısı, sofralık erik hasat olumunda hasat edilir. Bu ifadenin çok açıklayıcı olmadığının farkındayım. Şöyle açıklamaya çalışayım: Hıyar ve bektaşi üzümünde bahsettiğim adımları hatırlayalım. En sonda hücre büyümesi ve tatlanma vardı. Bu meyveler için tatlanma dalda olmaz. Bir diğer ifade ile meyvelerin tatlanması için ağaçtan alınması ve uygun koşullarda bir süre dinlendirilmesi gerekir. Olur da bu meyveleri vakitlice daldan almaz, "dalda tatlansın" derseniz meyveler dalda çürür, hiç bir zaman tüketilebilecek lezzete ulaşamaz. Şunu akılda tutmalıdır ki, her meyvenin türlü çeşitleri var ve her çeşit için hasat olumu farklı olabilir ya da bazı çeşitler için hasat olumu bazı tüketicilerin damak zevkine anında hitabedebilir. Ne diyelim: zevkler tartışılmaz.
• Domates, kavun, karpuz, üzümsü meyveler, kiraz, vişne dalından koparıldığında yenebilir. İşte bunlar olgun meyvesini zevkle tükettiğimiz bitkilerdir.
• Havuç, turp, soğan ve patatesin toprak altı soğan, kök ve yumruları tüketilir. 
• Kurutmalık kayısı ve erik meyveleri olgunlaştıktan sonra bir süre daha dalda bekletilirse daha yüksek kurutma randımanı ve kalite elde edilir.
• Son olarak tohumlarını tükettiğimiz kuru fasulyeden örnek verebiliriz. Bu bitkiyi tüm yaşam döngüsü tamamlanıp tohumları yeni bir fasulye üretmek için hazır olduğunda toplar ve yeriz.

Afiyet olsun!