Ana içeriğe atla

Kayıtlar

Kasım, 2020 tarihine ait yayınlar gösteriliyor

5 yiyecek ile dünya tarihi

Et. 2,5 milyon yıllık lezzet: Arkeologlar ilk insanların meyve, tohum ve ağaç kabukları ile ve nadiren de et ile beslendiklerini düşünüyorlar. Yemek üzere evcilleştirilen ilk hayvan 13 bin yıl önce Güney Batı Asya'da koyun ve 10 bin yıl önce keçiymiş. Hububat. Tarımın doğuşu: Tarımın dünyanın farklı noktalarında12 bin yıl önce başladığı tahmin ediliyor. ilk yetiştirilen hububat ise buğday olsa gerek. Pirinç tarımı 8 bin yıl önce Çin ve Hindistan'da başlamış. O zamanlar verim düşükmüş, hububat tarımı ile zenginleşen ilk kent Jericho olarak kayıtlara geçmiş. Baharatlar. Lezzetlerin küreselleşmesi: Araştırmacılar baharat ticaretinin ne zaman başladığından emin değil, ancak şunu bliyorlar ki 4 bin yıl önce baharat ticareti varmış.  Orta Doğulu tüccarlar SriLanka'dan tarçın, Çin'den Çin tarçını getirip satarmış. Baharatların Roma İmparatorluğu'na kadar getirilmesi süreci ise dünya ticaretinin başlangıcı olarak kabul ediliyor. Patates. İlk küresel yemek: Yabani çeşitleri ...

Hassas haritalar çiftçinin hangi derdine derman olabilir?

Çiftçilerin arazilerinin her kısmını iyi tanıması ve gereğince bakması verim ve kalite için çok önemlidir. Araziyi iyi tanımanın en modern ve hassas yöntemi "hassas harita"lar kullanmaktır. Hassas haritalar; sensör cihazları, uydu ve drone görüntülerinden elde edilen veriler ile hazırlanır.  Sensörler yetiştirilen ürün, toprak nemi, sulama sistemi, ve verim hakkında bilgi sunarken coğrafi konumlama sistemleri (GPS; GIS) her bir sensörün veri gönderdiği noktayı hassas olarak tespit eder ve bildirir. Hassas haritalar tüm bu bilgiler harmanlanarak hazırlanır. Bu haritalara bakarak çiftçiler gerek arazilerine nasıl bakım yapmaları gerektiğini, gerek ne kadar ürün alacaklarını, gerekse ürünlerini ne zaman ve nasıl hasat ederek pazara ulaştıracaklarını planlayabilirler. Çiftçilerin ihtiyaçlarına göre hassas haritalar bir kaç tipte hazırlanabilir: Toprak katman haritaları: Bu haritalar genellikle toprağı analiz eden haritalardır. Bu haritalar hazırlanırken arazi kareli kağıt gibi b...

Avrupa Birliği (AB) meyve ve sebzelerin şekilleri ile ilgili düzenlemesini gözden geçiriyor!

 Avrupa Birliği (AB) garip şekilli meyve ve sebzelerin satılmasına engel olan düzenlemesini değiştiriyor. Acaba biz garip şekilli sebze meyveleri yemek istiyor muyuz? Halen uygulamada olan düzenlemeye güre hıyar, havuç elma gibi her bir meyve için tanımlı en-boy aralıkları var ve bu aralıklardan 1 milimetre dahi sapan meyve ve sebzeler satılmalarının yasak olması nedeniyle çürümeye terkediliyor. Aslında işlenmiş gıda olabilirler ancak çoğu durumda bu meyve ve sebzeleri bir işleme tesisine götürmenin maliyeti oluşacak getiriyi karşılamıyor. Vakti zamanında (20 yıl önce) AB bu düzenlemeyi yaparken niyeti iyiymiş, tüm birlik çapında benzer kalitede ürünler tüketiciler ile buluşsun. Ancak bugün varılan noktada tarladan çıkan ürünün %20'si sadece ölçüsü küçük olduğundan satılamaz kabul edilebiliyor. Çeşitler değişiyor ama ölçüler hep sabit kalmak zorunda.  Anlaşılan o ki standartlardan daha küçük ve bu nedenle daha ucuz meyve sebzeyi almak isteyen geçim sıkıntısı çekenler var. Bir ...

Uluslararası Gıda Kaybı ve İsrafı Farkındalık Günü

 Bu yıl 29 Eylül'de ilk kez Uluslararası Gıda Kaybı ve İsrafı Farkındalık Gününü kutluyoruz. Covid-19 salgını böyle bir farkındalığa neden ihtiyaç olduğunu çok daha derinden anlamamıza neden oldu.Covid-19 nedeniyle bir çok ülkede gıda güvenliği tehlikeye girdi, tedarik zincirlerinde aksaklıklar oluştu, karantina nedeniyle tüketim alışkanlıklarımız allak bullak oldu. Okullar, restoranlar, oteller, işyerleri kapandı. Zaten gıda israfı sorunu varken, bir de böyle büyük alım yapan kurumların birden talebi kesmesi üretici için koşulları iyice zorlaştırdı. İlk günlerde evlerine kapandığımızda süper market raflarını boşalttık. Ancak aldığımız tüm gıdalar evlerimizde uzun süreli saklayabileceğimiz ürünler olmadığından, belki saklamak için yeterince dolabımız da olmamasından, ne yazık ki, önemli bir kısmı yine israf oldu.  Öncelikle gıda kaybı sorununu anlamalı ve çözmek üzere gayret göstermeye başlamalıyız: hem tüketirken hem de üretirken sorumlu davranmalı, iklim değişikliği koşullar...

Tarımsal üretim sürecindeki kayıplar

Dünyada üretilen meyve ve sebzelerin neredeyse yarısı tüketilemeden ziyan olmaktadır. Araştırmalara göre; Avrupa'da ; meyve-sebze üretim sürecinde %20'si, hasat sırasında %5'i, işleme ve paketleme aşamasında %2'si dağıtım ve satış aşamasında %10'u ve tüketiciye ulaştıktan sonra %19'u ziyan olmaktadır. Amerika Birleşik Devletleri'nde, gıda zararının %33'ü taze meyve-sebzelerden oluşmaktadır. Yakın doğu ve Kuzey Afrika'da, soğuk zincir olmaması nedeniyle, meyve ve sebzelerin %45'i ziyan olmaktadır. Sanayileşmiş Asya ülkelerinde, tüketilemeden ziyan olan meyve-sebze oranı %35'tir. Hindistan'da, meyve-sebzelerin %35-40 oranında ziyan olduğu hesaplanmaktadır. Türkiye'de,  2017 yılında, yaklaşık 54 milyon ton yaş sebze ve meyve üretildiği; sadece üretim aşamasında 9,48 (%18)milyon ton ziyan olduğu hesaplanmaktadır. İzmir yöresinde, meyve (üzüm kiraz, incir) ve sebze (domates, hıyar, biber) üretiminde tüketiciye ulaşıncaya kadar oluşan ka...

Organik gübreleme

Toprağın organik maddeler ile beslenmesini çok yönlü faydaları vardır. Bitkiler havadan ve topraktan beslenirler. Nasıl ki insanlar gıdaları belirli şekillerde tüketiyorsa bitkiler de besinleri olan makro (azot, fosfor, potasyum) ve mikro elementleri ancak belli bileşikler olarak alabilirler. Besin elementlerini bitkilerin ihtiyacı olan bileşiklere dönüştüren toprak canlılarıdır. Toprak canlılarının çalışması, çeşitliliği ve miktarı toprağın nemine ve sıcaklığına, karbon/azot dengesine ve bir sürü diğer değişkene bağlıdır. Çiftçiler topraklarındaki karbon azot dengesini 20'ye 1 olacak şekilde toprağa karbon yani organik madde ilave ederek toprak canlılarını besleyebilir ve bu canlılar da yetiştirdikleri bitkileri besleyecek yarayışlı bitki besin elementleri üretebilirler. Sık sık az miktarda sıvı organik gübreleme ile de toprakta besin oluşturulabilir. Bitki büyümesini en fazla etkileyen element azot tur: görevi:  Yeşil aksam oluşturur. Fideler hızla olgunlaşır, kök sistemi güçleni...

Badem ve buğdayda yapılmış azaltılmış sürme ve yeşil gübreleme projesi

İspanya'nın Murcia kentindeki CEBAS-CSIC Araştırma Merkezinde, iklim değişikliği nedeniyle yağış dönemleri ve yoğunlukları değişen Akdeniz havzasında iki farklı yağış ihtiyacı olan badem bahçeleri ve buğday tarlaları için erozyonu engellemek üzere önerilen az sürme ve yeşil gübreleme yöntemlerinin etkilerini belirlemek üzere, 2010-2016 döneminde bir proje yapılmış. Proje kapsamında: Buğday tarlasında ve badem bahçesinde azaltılmış toprak sürme Badem bahçesinde azaltılmış toprak sürme yanısıra yeşil gübreleme yapılmış. Kontrol grubu olarak da bölgede uygulanan geleneksel toprak sürme sıklıkları olan arazilerin değerleri kullanılmış.  Her yağış sonrasında topraktaki organik karbon  ve besin maddesi (azot ve fosfor) miktarları ölçülmüş. Yağış sonrası yıkanma nedeniyle oluşan toprak kayıpları buğday tarlası ve badem bahçesinde sıralı olarak %30 ve %65 oranlarında azalmış; erozyon %65 ve %85 azalmış.  Erozyonun azalmasının bir sonucu olarak toprağın en zengin üst kısmının koru...