Organik gübreleme

Toprağın organik maddeler ile beslenmesini çok yönlü faydaları vardır.

Bitkiler havadan ve topraktan beslenirler. Nasıl ki insanlar gıdaları belirli şekillerde tüketiyorsa bitkiler de besinleri olan makro (azot, fosfor, potasyum) ve mikro elementleri ancak belli bileşikler olarak alabilirler. Besin elementlerini bitkilerin ihtiyacı olan bileşiklere dönüştüren toprak canlılarıdır. Toprak canlılarının çalışması, çeşitliliği ve miktarı toprağın nemine ve sıcaklığına, karbon/azot dengesine ve bir sürü diğer değişkene bağlıdır. Çiftçiler topraklarındaki karbon azot dengesini 20'ye 1 olacak şekilde toprağa karbon yani organik madde ilave ederek toprak canlılarını besleyebilir ve bu canlılar da yetiştirdikleri bitkileri besleyecek yarayışlı bitki besin elementleri üretebilirler. Sık sık az miktarda sıvı organik gübreleme ile de toprakta besin oluşturulabilir.

Bitki büyümesini en fazla etkileyen element azottur:

görevi:  Yeşil aksam oluşturur. Fideler hızla olgunlaşır, kök sistemi güçlenir, hastalıklara karşı etkili bir savunma sistemi kurulabilir.
eksikliği: Bitki büyümesi yavaşlar, hastalık ve zararlıların olası olumsuz etkileri artar.

fazlası: fazla dal yaprak oluşur, hastalık ve zararlıları mıknatıs gibi kendine çeker. 

Fosfor hastalıklara karşı önemli bir diğer besin elementidir. Kök gelişiminde etkilidir. Topraktaki fosfor ancak toprağın asitlik derecesi (pH) uygun ise bitki tarafından emilebilir. Toprağın ideal asitlik derecesi 6,5'tur.T oprağın asitliğini düzenlemek için kükürt, kireç ve organik gübre kullanılabilir. Tıpkı azotta olduğu gibi, fosforun fazlası da bitki için tehlikelidir. Şöyle ki: bitkiler topraktaki su ve besin maddelerini alabilmek için mikorizal mantarlarla ortak yaşam kurarlar. Fazla fosfor bu tip mantarların yaşamasına engel olur. Sonuçta toprakta besin ve su olsa da bitki faydalanamaz, hastalık ve zararlılara karşı kendini savunamaz, oluşan zararları hızla tamir edemez.

Potasyum, kalsiyum ve diğer mikro elementler hücre duvarı ve bitkinin dış yüzeylerinin sağlıklı olmasında görev alırlar. Dış yüzeylerdeki çatlak ve kırıklar hastalık ve zararlılara için giriş kapıları olacaktır. 

Toprak kalitesi

Fusaryum asidik topraklarda rahat gelişir. Hastalık yapan mantarlar hava alamayan köklerden bitkiye saldırırlar. Eğer toprakta hava ve su için yeterli boşluklar yoksa bitki kökleri ya gerekenden çok ya da gerekenden az su alır ki her iki durum da değişik tehlikeler doğurur. Bu konuda da organik madde ile beslenen toprak canlıları çok önemli görevler üstlenirler. Sindirimleri sırasında yapışkan maddeler salgılayarak çevrelerindeki toprağın yapısını ekmek kırığı boyutlarında yapıştırırlar böylece hava ve su için gereken boşluklar oluşur. Faydalı bakteri ve mikorizal mantarlar bu boşluklarda hayat bulur ve yine bu boşluklara yayılan bitki kökleri ile karşılıklı yardımlaşırlar. 

Su tutma kapasitesi

Organik maddenin bir diğer faydası toprağın su tutma kapasitesini yükseltmesidir. Üstelik suyu o kadar zarif bir şekilde tutar ki bitki kökleri bu sudan zarar görmez, boğulmaz, ihtiyacı olduğunda ihtiyacı kadar suyu ve hatta yine organik madde tarafından tutulan besin elementlerini alabilir. 

Hastalık ve zararlılıara karşı savunma

Ortamda hastalık ve zararlı olması illa ki bitkilere saldırabilecekleri anlamına gelmez. Saldırmaları için bitki, saldırgan ve ortamın uygun koşullarda bir araya gelmesi gereklidir. Yeşil aksamı yoğun örtü bitkileri, toprağa eklenen kompost ve organik gübreler ile toprağın karbon, azot dengesi ve besin element düzeyleri ideal miktarlarda tutulduğunda hastalık ve zararlılar bitkiye saldıramaz.

Kaynak