Ana içeriğe atla
Gıda güvenliği ve iklim değişikliği
- İklim değişikliğinden etkilenebilirlik: Bir topluluk ya da sistemin iklim değişikliğinden etkilenme derecesi, gerilimi karşılama düzeyi (duyarlık) ve iklim değişikliklerine uyum düzeyi (uyum kapasitesi) arasındaki ilişki.
- Azalan su varlığı ve niteliği, ishal hastalıkları, tifo ve kolera salgınları gibi sağlık ve hijyen sorunlarında belirgin bir artışla sonuçlanabilir; gıda kullanımını olumsuz yönde etkileyerek, gıda yetersizliğini ve kötü beslenmeyi artırma potansiyeline sahip olur.
- Dünya üzerindeki yetersiz beslenme ve gıda yetersizliğinin düzeyini gösteren çalışmada, Türkiye açlık ve iklimsel etkilenebilirlik açısından orta düzeydeki ülkeler sınıfında yer almıştır:
Bitkisel gıda üretimine etkileri:
- Karbondioksit gübrelemesi: Atmosferdeki yüksek karbondioksit oranının tarımsal üründe fotosentez sürecini kuvvetlendireceği ve bunun sonucunda elde edilen toplam ürün tutarının (rekolte) yükseleceği yönündeki kuram.
- İklim değişikliği hem biyotik hem de abiyotik stresler yoluyla gıda kalitesini olumsuz etkileyebilir, karbon ve besin alımı değiştiğinde tohum/tane gelişimi ve kalitesi etkilenebilir.
- Değişen hava sıcaklığı ve yağış koşullarına uyum çabaları (örneğin sulamadaki optimizasyon, ekim tarihlerinin değiştirilmesi, yetişme mevsimlerinin (gelişme dönemleri) gözden geçirilmesi; daha toleransları yüksek çeşitlerin geliştirilmesini vb.) tarımsal rekoltelerde çoğunlukla yarar sağlayacaktır.
- Buğday ve pirinç temelli sistemler darıya dayalı sistemlere göre daha yüksek uyum kapasitesine sahiptir.
- Fındık rekoltesi: 21. yüzyılın ortalarına kadar Türkiye’de fındık rekoltesinin yaklaşık yarısında % 13’e ulaşan bir oranda azalacağı ve fındık kalitesinin bozulacağı; azalmanın çoğunun Doğu Karadeniz Bölümü’nde gerçekleşeceğini ortaya koyan çalışmalar vardır.
- İklim değişikliğinin hastalıkların gıda üretimi üzerindeki baskısına ilişkin etkileri belirsizliğini korumaktadır.
Hayvansal gıda üretimine etkileri:- Süt ineklerinde ekonomik kayıplar ve hayvan ölümlerindeki artışlardan olabilir.
- Isı stresi et tavuklarındaki pek çok parametreyi etkiler.
Gıda üreticileri üzerine olabilecek etkileri:
- Zoonoz: Veterinerlik ve hayvan bilimlerinde, omurgalı hayvanlardan insanlara geçen (zooantroponoz) ve insanlardan omurgalı hayvanlara geçen (antropozoonoz) herhangi bir enfeksiyon hastalığını tanımlamak için kullanılan terimdir.
Kaynak
Yorumlar
Yorum Gönder