Tüm diğer ticari işletmelerde olduğu gibi çiftliklerde de en karlı üretim yapılmak istenir; ne eksem/diksem ya da yetiştirsem?" Ne yetiştireceğimizi yöneylem araştırması teknikleri ile belirleyebilir miyiz?
Modelleme sürecinin üç ana adımı vardır:
- Problemin tanımlanması: Konu ile ilgili taraflar, hedefleri, öncelikleri, beklentileri
- Olası çözüm seçeneklerinin belirlenmesi: beklenen getiri ve riskler
- Seçim: Tüm taraflar için en karlı sonucu ortaya çıkaran seçeneğin seçimi
Çiftçinin hedefi, tüm üreticiler gibi, en az maliyet ile üretmek ve en yüksek fiyata satmaktır. Maliyeti düşürebilmek için eldeki arazinin toprak özellikleri, bölgenin iklim özellikleri, olası ürünlerin yetiştirilme masraflar, gereklilikler (işçilik, besin, ilaç, alet, makinalar, vs.) dikkatle hesaplanmalı; entegre mücadele, dönüşümlü yetiştiricilik seçenekleri çözüme dahil edilmelidir. Bir de teşvik/destekler konusu var ki maliyeti azaltcı mı dersiniz, geliri artırıcı mı siz bilirsiniz; önemli olan farkında olmak ve varsa faydalanmak için gereği olan başvuruları zamanında yapmaktır. Satış geliri hesabı satış anındaki piyasaya sürülen toplam ürün miktarına ve alıcıların almak istediği miktara bağlı olduğundan tahmini oldukça zordur. Arazinin büyüklüğüne bağlı olarak çiftçi bir sezonda tek bir ürün yetiştirmeyi düşünebileceği gibi, bir portföy oluşturmayı da değerlendirebilir. Ölçek ekonomileri yakalanabiliyorsa böylesi düzenlemeler işçilik ve alet makina kullanımını zamana yayabileceğinden maliyetleri düşürücü etki gösterebilir. Hem üretim fazlası nedeniyle satış fiyatının düşmesi riskine karşı seçeneklerini artırmış olur. Ancak pazarlama faaliyeti ihtiyacının artması da olasıdır.
Tarımsal ürünleri işleyen ya da satan şirketlerin hedefi, tüketicinin istediği ürünü üretmek ve satmaktır. Şirket tüketicinin hangi üründen, ne kadar almak istediğini ve bu ürünü en uygun fiyat ve en yüksek kalitede hangi bölgeden ya da çiftçiden alabileceğini bilmek ister ve bu soruların cevabını bulacağı parametreleri izler.
Devlet yetkilileri ithalatı azaltmak ve ihracatı artırmak üzere piyasayı yönlendirmek ister. Teşvik ve desteklerini buna göre paylaştırır. Kritik önemdeki ürünleri tespit ederek, bu ürünlerin en uygun maliyet, en yüksek kalite ve verimlilik ile üretilebileceği bölgeleri belirleyip o bölgelerin çiftçilerini o ürünü üretmek üzere yönlendirmek için imkanlarını sunar. Bu planlama ve yönlendirmeler ülkenin tüm bölge ve arazileri için uygun ürün ve yönlendirmeler tespit edilinceye dek diğer yandan da ülke için gerekli olan tüm ürünlerin üretilmesinin güvence altına alındığından emin oluncaya dek devam ettirilir.
Üç tarafın kararları birbirini etkilemektedir. Dolayısıyla çözülmesi yani modellenmesi gereken bir büyük problem var: hangi çiftçi, nerede, ne yetiştirsin ki tüm bu tarafalar mutlu olsun, en büyük kazancı elde etsin.
Seçim
- ilk olarak devletin toplam ihtiyaç, olası fazla üretimin ihracat potansiyeli, olası eksik üretimin ithalat olasılıkları; üretim bölgelerinin iklim ve toprak özellikleri; üretim için gerekli işgücü ve ekipman parkı bilgilerini gözönüne alarak üretim alanlarına vereceği teşvikleri belirlemesi,
- şirketlerin teşvik edilen bölgelerden başlayarak sözleşmelerini yapması ve
- son olarak çiftçilerin devletin ve şirketlerin hareketlerini takip ederek gerek teşvikler ve gerekse satış gelirleri uyarınca en yüksek kazancı elde edebileceği üretim desenini belirlemesi akıllıca olacaktır.
Yorumlar
Yorum Gönder